Kenniscentrum inzake antibioticagebruik en -resistentie bij dieren

Analyse antibioticagebruik

Analyse antibioticagebruik

Onze taken


De 'Eenheid Analyse antibioticagebruik' van AMCRA buigt zich over de analyse én rapportering van antibioticagebruiksgegevens bij dieren. De focus hierbij ligt op antibioticagebruik op bedrijfsniveau en bij nutsdieren (varkens, kippen, runderen).

Concreet worden meldingen van antibioticagebruik, verzameld in externe datacollectiesystemen, via een specifieke methodologie verwerkt tot enerzijds benchmarkrapporten en anderzijds overzichtsrapporten.

  • Benchmarkrapporten
Deze richten zich op de individuele veehouder en dierenarts.

Periodieke bedrijfsrapporten
 beschrijven en benchmarken het gebruik op een specifiek bedrijf. De betrokken veehouder en dierenarts(en) krijgen inzicht in het antibioticagebruik op het bedrijf aan de hand van het kengetal BD100 (aantal behandeldagen op 100 dagen). Essentieel hierbij is de objectieve vergelijking met andere bedrijven (= benchmarking). De rapporten bevatten ook informatie over het gebruik van de verschillende types antibiotica, gebaseerd op het belang voor dier- en volksgezondheid weergegeven door de AMCRA-kleurcodes.

Daarnaast wordt momenteel een methodiek ontwikkeld voor benchmarken van dierenartsen, zodat ook dierenartsenrapporten kunnen worden opgemaakt. In deze rapporten zal het voorschrijven en verschaffen van antibiotica van individuele dierenartsen berekend en gebenchmarkt worden.

  • Overzichtsrapporten
De overzichtsrapporten beschrijven, aan de hand van de gegevens op bedrijfsniveau, het antibioticagebruik in een bepaald jaar op een hoger niveau, bijv. voor een specifieke sector of voor een groep beslagen aangesloten bij een bepaald kwaliteitslabelNaast de relevante informatie voor dat bepaald jaar worden ook opvallende en/of belangrijke trends over verschillende jaren geïdentificeerd, opgevolgd en geduid.

Het uitvoeren van de analyses en de productie van rapporten vormen het eindpunt van een uitgebreide set processen, zoals import en exploratie van data en datamanagement, -controle en -validatie. Deze processen worden ontwikkeld en verfijnd afhankelijk van de specifieke noden, vragen en inzichten. In de mate van het mogelijke worden deze processen ook geautomatiseerd met behulp van data-warehouse technieken.

De analyse en rapportering van het antibioticagebruik vervult een belangrijke rol om de Visie 2020 doelstellingen van AMCRA te behalen. Immers, "meten is weten": gedetailleerde informatie in de vorm van 'op maat gemaakte' rapportering van antibioticagebruik op bedrijfs- en sectorniveau kan worden aangewend voor een doelgerichte aanpak en opvolging van (te hoog) antibioticagebruik. De 'Eenheid Analyse antibioticagebruik' speelt dus een cruciale rol in de communicatie naar en sensibilisering van gebruikers en verschaffers van antibiotica.

Naast de kerntaken van analyse en rapportering verleent de eenheid Analyse antibioticagebruik ook ondersteuning bij de ontwikkeling en werking van de verschillende Belgische datacollectiesystemen voor diergeneeskundig antibioticagebruik, en is ze betrokken bij verschillende (inter)nationale projecten rond kwantificatie van antibioticagebruik bij dieren.

De ‘Eenheid Analyse antibioticagebruik’ van AMCRA buigt zich over de analyse én rapportering van antibioticagebruiksgegevens bij dieren. De focus hierbij ligt op antibioticagebruik op bedrijfsniveau en bij nutsdieren (varkens, kippen, runderen).

Concreet worden meldingen van antibioticagebruik, verzameld in externe datacollectiesystemen, via een specifieke methodologie verwerkt tot enerzijdsbenchmarkrapporten en anderzijdsoverzichtsrapporten.
  • Benchmarkrapporten
Deze richten zich op de individuele veehouder en dierenarts.
Periodieke bedrijfsrapporten beschrijven en benchmarken het gebruik op een specifiek bedrijf. De betrokken veehouder en dierenarts(en) krijgen inzicht in het antibioticagebruik op het bedrijf aan de hand van het kengetal BD100 (aantal behandeldagen op 100 dagen). Essentieel hierbij is de objectieve vergelijking met andere bedrijven (= benchmarking). De rapporten bevatten ook informatie over het gebruik van de verschillende types antibiotica, gebaseerd op het belang voor dier- en volksgezondheid weergegeven door de AMCRA-kleurcodes.
Daarnaast wordt momenteel een methodiek ontwikkeld voor benchmarken van dierenartsen, zodat ook Dierenartsenrapporten kunnen opgemaakt worden. In deze rapporten zal het voorschrijven en verschaffen van antibiotica van individuele dierenartsen beschreven en gebenchmarkt worden.
  • Overzichtsrapporten
De overzichtsrapporten beschrijven, aan de hand van de gegevens op bedrijfsniveau, het antibioticagebruik in een bepaald jaar op een hoger niveau, bijv. voor een specifieke sector of voor een groep beslagen aangesloten bij een bepaald kwaliteitslabel. Naast de relevante informatie voor dat bepaald jaar worden ook opvallende en/of belangrijke trends over verschillende jaren geïdentificeerd, opgevolgd en geduid. 

Het uitvoeren van de analyses en de productie van rapporten vormen het eindpunt van een uitgebreide set processen, zoals import en exploratie van data en data-management, -controle en -validatie. Deze worden continu ontwikkeld en verfijnd, en in de mate van het mogelijke geautomatiseerd met behulp van data-warehouse technieken. 

De analyse en rapportering van het antibioticagebruik vervult een belangrijke rol om de  Visie 2020 doelstellingen van AMCRA te behalen. “Meten is immers weten”: gedetailleerde informatie in de vorm van ‘op maat gemaakte’ rapporteringvan antibioticagebruik op bedrijfs- en sectorniveau kan worden aangewend voor een doelgerichte aanpak en opvolging van (te hoog) antibioticagebruik. De ‘Eenheid Analyse antibioticagebruik’ speelt dus een cruciale rol in de communicatie naar en de sensibilisering van gebruikers en verschaffers van antibiotica. 

Naast de kerntaken van analyse en rapportering verleent de eenheid Analyse antibioticagebruik ook ondersteuning bij de ontwikkeling en werking van de verschillende Belgische datacollectiesystemen voor diergeneeskundig antibioticagebruik, en is ze betrokken bij verschillende (inter)nationale projecten rond kwantificatie van antibioticagebruik bij dieren.

Voor wie?


De ‘Eenheid Analyse antibioticagebruik’ voert analyses uit voor alle beheerders vandatacollectiesystemendie antibioticagebruik bij dieren registreren. Door regelmatig overleg beogen we een optimale samenwerking met onze opdrachtgever(s) en de beheerder(s) van datacollectiesystemen. 

Momenteel voert de ‘Eenheid Analyse antibioticagebruik’ analyses uit in het kader van de nationale datacollectie via Sanitel-Med voor varkens, leg-en braadkippen en vleesvarkens en in het kader van de datacollectie door AB Register voor varkens.
  

De BD100


Antibioticagebruik kan op verschillende manieren worden uitgedrukt. In de jaarlijkse BelVet-SAC rapporten bijv., die de verkoop van diergeneeskundige antibiotica in België rapporteren voor alle dieren, wordt dit berekend in mg actieve substantie per kg biomassa. Dit is een ‘gewicht-gebaseerde’ manier om antibioticagebruik te berekenen, omdat gewicht-gebaseerde ‘technische eenheden’ (mg) worden gebruikt.

Een andere manier is het bepalen van de mate waarin dieren worden blootgesteld aan antibioticagebruik. Dergelijke methode baseert zich op het bepalen van de behandelingsincidentie (Timmerman et al., 2006). De berekening van de BD100is hier een voorbeeld van. De BD100 is het aantal BehandelDagen met antibiotica op 100 dagen. Anders gezegd, het % behandeldagen met antibiotica. Dit is een dosis-gebaseerde manier om antibioticagebruik te berekenen, omdat de hoeveelheid gebruikte antibiotica wordt uitgedrukt als het ‘aantal dosissen’. 

PRINCIPE VAN DE BEREKENING VAN DE BD100
Om de BD100 te berekenen wordt de hoeveelheid gebruikte dosissen antibiotica per kg dier (DDDbel of Defined Daily Dose gedefinieerd voor België) gedeeld door
- het totale gewicht aan dieren dat het risico liep behandeld te worden (aantal dieren vermenigvuldigd met het gewicht bij behandeling)
- het totale aantal dagen dat een dier het risico liep behandeld te worden.

Sommige producten hebben een langere werkingsduur. De LA-factor of 'Long Acting-factor' corrigeert voor deze verlengde werkingsduur. Eén dag behandelen met een langwerkend product dient immers meegerekend te worden als meer dan één behandeldag.

Formule voor de berekening van de BD100 :

DUS:

Antibiotica waarvoor de bijsluiter een kleine dosis aanbeveelt wegen even zwaar door in de berekening als antibiotica waarvoor een grote dosis wordt aanbevolen.
EN: grote bedrijven worden gelijk getrokken met kleine bedrijven.
EN OOK: om het even welke ‘periode at risk’ wordt beschouwd, het antibioticagebruik wordt omgerekend naar 100 dagen.

MET ANDERE WOORDEN:
Het antibioticagebruik wordt voor ieder bedrijf op een gestandaardiseerde manier berekend, waardoor bedrijven op een correcte manier met elkaar kunnen vergeleken worden!

DEFINED DAILY DOSIS

Er bestaan verschillende dosis-gebaseerde 'technische eenheden' om de gebruikte hoeveelheid antibiotica in uit te drukken: de defined daily dosis, de used daily dosis, de defined course dosis, enz.

Om de BD100 te berekenen wordt gebruikt gemaakt van de Belgische defined daily dosis, de DDD-bel. Hieronder kunt u de methodiek downloaden waarmee de DDD-bel en de LA-factoren, die nauw met de DDD-bel zijn verbonden, te bepalen. Ook vindt u de DDD-/LA-bel lijsten voor de verschillende diertypes waarvoor benchmarkrapporten worden opgemaakt.

Aangezien het precieze gewicht bij de behandeling van de dieren niet gekend is, moet gewerkt worden met een verondersteld gewicht op moment van behandeling. Met uitzondering van de leghennen en vleeskalveren wordt er gebruikgemaakt van de standaardgewichten die worden aanbevolen door het Europese ESVAC-project. Voor leghennen wordt gewerkt met het binnen de sector gehanteerde gewicht van 2 kg, voor vleeskalveren met een gewicht van 160 kg ipv 80 kg.

Bepaling van de populatie @risk voor de verschillende diertypes en diercategorieën.

Benchmarken


Bij benchmarking wordt het antibioticagebruik van de deelnemende bedrijven (= benchmarkpopulatie) onderling vergeleken en in categorieën verdeeld. Dit is mogelijk door de gestandaardiseerde wijze waarop het antibioticagebruik gemeten wordt. Er zijn drie zones die van elkaar gescheiden worden door twee drempelwaarden: de mediaan of P50 en de 90ste percentiel (P90).







Er kan ook gebenchmarkt worden voor de kleurcodes (gele, oranje of rode kleurcode) die antibiotica toegekend krijgen. 
Ook dierenartsen kunnen worden gebenchmarkt.
Amcra nederlands logo
Kenniscentrum inzake antibioticagebruik en resistentie bij dieren.

Recente adviezen

Gebruik van colistine bij dieren
Uitfasering zinkoxide