Het totale tonnage gebruikte actieve stof bij varkens, pluimvee, vleeskalveren en rundvee bedroeg 88,2 ton in de periode april ‘25 - maart ’26. Zonder rekening te houden met mogelijke veranderingen in de dierpopulatie is dit een verdere lichte daling (-0,9 ton) sinds de vorige Barometer periode van januari ‘25 - december ’25 (89,1 ton), dankzij een beperkte daling in alle sectoren. Bij varkens en vleeskalveren werd 0,4 ton minder AB gebruikt t.o.v. de vorige Barometer, waarbij de daling bij varkens vooral plaatsvond bij de gespeende biggen. De pluimvee- en rundveesector realiseerden elk een beperkte daling van 0,1 ton ondanks de verschillende resultaten bij de verschillende productietypes (vlees/leg en vlees/melk). Bij pluimvee werd minder AB gebruikt in de vleessector, terwijl het gebruik in de legsector toenam. Bij rundvee daalde het AB-gebruik bij melk- en vleesvee, maar het meeste bij melkvee.

Wanneer we de gebruikte tonnen AB in de verschillende sectoren vergelijken met die van een jaar geleden, zien we een daling bij varkens (7 ton) en rundvee (1,4 ton), een toename bij pluimvee (0,5 ton) en een lichte daling (0,1 ton) bij de vleeskalveren.

Het aandeel bedrijven dat antibioticagebruik registreerde, bleef laag bij melk- en vleesvee, evenals bij de nieuwe pluimveecategorieën. Een volledigere registratie in SANITEL-MED zal zorgen voor betrouwbaardere gegevens, waardoor deze sectoren beter kunnen worden ondersteund bij hun inspanningen op het vlak van monitoring en verantwoord antibioticagebruik.

De evolutiefiguren van de BD₁₀₀-percentielwaarden per diercategorie geven de verdeling weer van de BD₁₀₀ over de bedrijven in de benchmarkreferentiegroepen en bevestigen dat het AB-gebruik bij de varkens verder daalde, voornamelijk bij gespeende biggen, terwijl het bij de braadkippen, leghennen en vleeskalveren eerder stagneerde.

De positieve resultaten in de varkenssector weerspiegelen zich ook in het aandeel bedrijven met een rode kleurscore dat in elke diercategorie lager lag dan een jaar geleden, met een corresponderende verdere toename van het aandeel bedrijven met een groene benchmarkkleurscore. Ten opzichte van de vorige barometer was er echter enkel bij de gespeende biggen een verdere daling van het aantal bedrijven met een rode kleurscore.

Bij leghennen bleven de percentielwaarden en percentages bedrijven met een groene en rode benchmarkkleurscore in het afgelopen jaar stabiel. Bij vleeskippen was er een lichte toename in de verschillende BD₁₀₀-percentielwaarden ten opzichte van een jaar geleden, wat zich vertaalde in een achteruitgang in het aandeel bedrijven met een groene benchmarkkleurscore van 88,4 % naar 85,7 % en een toename van het aandeel bedrijven met een gele en rode kleurscore tot respectievelijk 13,5 % en 0,8 %. Bij de overige pluimveecategorieën blijft vooral het hoge AB-gebruik bij kalkoenen opvallen, hoewel de meest recente 90^e percentielwaarde iets lager ligt dan in de vorige Barometer.

De resultaten bij de vleeskalveren tonen een stagnatie of zelfs een kleine terugval in vergelijking met een jaar geleden. De 90^e percentielwaarde en het aandeel rode bedrijven namen licht toe (0,5%), dit ging ten koste van het aantal bedrijven met een gele kleurscore want het aandeel bedrijven met een groene benchmarkkleurscore steeg licht (1,6%).

Zowel bij melk- als bij vleesvee bleef de 90^e percentielwaarde verder dalen bij de kalveren. Bij de volwassen dieren bleven de BD₁₀₀-percentielwaarden eerder stabiel. Door het gebruik van dynamische grenswaarden krijgen de 10 % grootste gebruikers per diercategorie een rode kleurscore. Bij de kalveren en het jongvee situeerde het merendeel van de tonnen AB-gebruik zich bij de rode bedrijven, terwijl dit bij de volwassen dieren bij de gele bedrijven was. Een aandachtspunt in de melk- en vleesveesector blijft het hoge percentage bedrijven dat geen AB-gebruik registreert, zeker bij vleesvee (44,5 %).

Wat de kritisch belangrijke antibiotica betreft, blijft vooral het stijgend gebruik van (fluoro)quinolonen bij pluimvee zorgwekkend, voornamelijk bij braadkippen en in mindere mate bij de overige kippen van het productietype vlees. Ook bij de vleeskalveren was er opnieuw een toename van het (fluoro)quinolonengebruik. Ondanks een daling van 6 % in de totaal gebruikte tonnen en 7,5 % in de tonnen gebruikt bij pluimvee t.o.v. de vorige Barometer periode, lag het (fluoro)quinolonengebruik nog steeds een pak hoger dan een jaar geleden (april ’24 – maart ’25), 30 % voor het totaal en 27 % specifiek voor pluimvee. Dit vertaalt zich in een toename van het aantal behandeldagen met deze producten van 15 % in totaal en 54 % bij pluimvee. Bovendien bleef het aandeel braadkippenbedrijven dat (fluoro)quinolonen gebruikt verder stijgen, tot 11,3 %, en namen deze producten nog steeds een groter aandeel in binnen het totale antibioticagebruik op braadkippenbedrijven (9,2 %) tegenover een jaar geleden (6,3 %). In de vleeskalversector steeg het aandeel (fluoro)quinolonen-gebruikers opnieuw tot 9,2 %, al ging het vooral om een toename van het gebruik van injectieproducten, terwijl oraal gebruik sterk bleef doorwegen in de gebruikte kilogrammen en het totaal aantal behandeldagen. Ondanks een beperkt aandeel in het gebruik in kilogrammen, leverden de melk- en vleesveesector een belangrijke bijdrage in het (fluoro)quinolonengebruik op vlak van behandeldagen.

Het gebruik van de 3^deen 4^de generatie cefalosporines, voornamelijk als intramammaire producten met oranje kleurcode bij volwassen melkkoeien bleef met een daling van 0,3 kg op een gelijkaardig niveau t.o.v. januari ’25 – december ’25. Tegenover een jaar geleden daalde het totale gebruik met 9,3 kg en nam het percentage bedrijven dat gebruik van deze producten registreerde af van 17,9 % tot 16,6 %. Dit resulteerde ook in een lager totaal aantal behandeldagen met 3^deen 4^de generatie cefalosporines  (- 22,5 % t.o.v. een jaar geleden). Ook het gebruik van colistine daalde verder: het totaal aantal behandeldagen lag in alle sectoren lager dan een jaar geleden (-14,3%). Het aandeel bedrijven met gebruik van colistine bij rundvee nam wel toe van 17,3 % een jaar geleden tot bijna 18,9 %.

Vind de figuren van de Barometer in bijlage

De Barometer toont het jaarlijks totaal antibioticum (AB)-gebruik dat per diersoort geregistreerd werd in SANITEL-MED uitgedrukt in aantal ton, steeds opschuivend met een kwartaal (‘rollend kwartaal’). Om een idee te geven wat het aandeel is van het AB-gebruik dat wordt geregistreerd in SANITEL-MED in het totale diergeneeskundige AB-gebruik, staat in enkele figuren ter referentie het aantal ton of kg dat volgens de meest recente BelVet-Sac data werd verkocht in België op niveau van de vergunninghouders en de mengvoederfabrikanten. Deze overzichtscijfers zijn niet genormaliseerd voor biomassa. De cijfers in de Barometer zijn uitgedrukt in absolute cijfers (ton, kg). Gezien de biomassa per diersoort effectief enige procenten per jaar stijgt of daalt, gelden deze cijfers niet als een referentie van het gebruik bij de verschillende diersoorten. Daarnaast wordt per diersoort en -categorie de evolutie van enkele percentielen getoond, dit geeft de verdeling van de BD₁₀₀ over de bedrijven in de benchmarkgroepen weer. Ook het percentage bedrijven in de verschillende kleurzones en het totaal aantal ton antibiotica per benchmarkkleurscore worden getoond. Tot slot wordt het AB-gebruik bij de polymyxines (colistine), de (fluoro)quinolonen en de 3^e en 4^e generatie cefalosporines uitgelicht, gezien deze antimicrobiële families een kritische rol spelen in de menselijke geneeskunde en de diergeneeskunde.